Энэтхэгт сурч байна

Энэ жил миний бие Энэтхэгийн засгийн газрын тэтгэлэгээр энэтхэгт анх удаа сурч байна. Жил бүр баклавраар 20 оюутан, магистраар 10 оюутан авдаг энэ тэтгэлэгийн тухай мэдээллийг дараахь хаягаар авч болно.
http://www.mecs.gov.mn/index.php?option=com_content&task=view&id=313&Itemid=105

Миний бие Бангалорын Их Сургуулийн Бриндаван коллежээс (Brindavan College) хариу ирж, сураад, нэг улирлыг өнгөрөөж байна.
Коллежийнхаа тухай бичъе. Бриндаван коллеж нь Лицей сургууль, Инженерийн Коллеж гэсэн үндсэн хоёр бүрэлдэхүүнтэй.

Энэтхэгт ерөнхий боловсролын сургуулиа төгссөний дараа лицей сургуульд сурдаг. Ерөнхий боловсролын сургууль нь 10 жил буюу лицей сургууль нь 2 жил байдаг. Лицей сургуульд сурагчид нь хоёр үндсэн ангид хуваагддаг. Үүнд: Шинжлэх ухаан \Science\, Худалдаа \Commerce\. Шинжлэх ухааны анги нь дотроо Биологийн \Biology\ анги, Компьютерийн ухааны \Computer Science\ анги гэж салдаг.

Инженерийн коллеж нь Бриндаван коллеж нь,

1. Электроник, харилцаа холбоо \Electornics and Communication engineering\
2. Компьютерийн ухаан \Computer Science, engineering\
3. Мэдээллийн технологи \Information Technology, engineering\
4. Иргэний барилга \Civil engineer\
5. Механик инженерчлэл \Mechanic engineering\
6. Бизнесийн удирдлагын магистр \Master of Business Administration\ гэсэн 6 мэргэжлээр магистрын сургалт явуулдаг.ордог.

Одоо миний сурч байгаа Бриндаван коллеж нь 1992 оноос үйл ажиллагаа явуулж эхэлсэн бөгөөд отгон коллежүүдийн нэг юм.

1. Шинжлэх ухааны баклавр \B.Sc – Bachelor of Science\
• Компьютерийн ухаан \Computer Science\
• Микробиологи \Micro-Biology\
• Био-технологи \Bio-Technology\
• Ген судлал \Genetic\
2. Шинжлэх ухааны магистр \M.Sc - Master of Science\
• Био-Технологи
• Микробиологи
• Ген судлал \Applied Genetic\
3. Наймааны ухааны (Худалдаа) баклавр \B.Com – Bachelor of Commerce\
4. Бизнесийн менежерийн баклавр \B.B.M – Bachelor of Business Manager\
5. Компьютерийн програмын баклавр \B.C.A – Bachelor of Computer Applications\ гэсэн чиглэлүүдээр сургалт явуулдаг.

Эндээс Компьютерийн програмын баклавраар энэтхэгийн засгийн газрын тэтгэлэгээр 4 оюутан Бриндаван коллежид сурч байгаа бөгөөд энэ дөрвийн нэг нь би бөлгөө. Энэтхэгийн засгийн газрын тэтгэлэгээр Шри Ланк, Уганда, Зимбабве, Вьетнам, Бангладеш, Кени, Фижи, Индонез, Танзани, Маврик, Малайз, Тайланд, Малдивын арал, Йордан, Палестин, Сири, Ливан, Бахрейн, Оман, Йемен, Иран, Афганистан, Гана, Монгол гэсэн 20 гаруй улсын 100 гаруй оюутнууд ирж сурдаг.  Энэтхэгт Муслим шашин нилээн өргөн дэлгэрсэн байдаг болохоор Муслим шашинтай орнуудын оюутнууд голлон суралцдаг нь ажиглагдасан. Үүнээс гадна энэтхэгтэй хөрш улсуудаас залуучууд их ирж суралцдаг. Тухайлбал Балба, Бутан, Бангладеш хүмүүсийн хэл, соёл нь хиндитэй ойролцоо учраас энэтхэгчүүдтэйгээ хялбар ойлголцож чаддаг. Манай Монголоос Бриндаван коллежид цөөхөн оюутан сурдаг. Нийтдээ 6 монгол оюутан суралцдаг.

Энэтхэгт тодорхой хэдэн салбар нь хурдацтай хөгжиж бусад хэсэг нь яг хуучин хэвээрээ л байсаар байна. Сургалтын тогтолцоо нь хуучин буюу уламжлалт системтэй хэвээрээ юм байна лээ. Шалгалтуудаа уламжлалт маягаар авдаг. Ямар сайндаа л шалгалтын хуудас биш дэвтэр өгч байна. Уламжлалт шалгалтын нэг давуу тал нь сорил шиг мэдэхгүй байсан ч буудаад хариулж болдоггүйд байдаг. Гэвч уламжлалт шалгалтыг засахад их цаг хугацаа, хөлс зарцуулдаг. Дээр нь энд бичгийн шалгалт нь бүүр туйлшралдаа ороод хэр олон хуудас бичсэн нь өндөр оноо авдаг гэсэн зарчим үйлчилдэг болчихсон байдаг юм байна. Энэтхэгт сурдаг манай монголчууд бас сэргэлэнтээд бичсэн хуудсаа олон болгох гээд англи дууны үг, шүлэг хавчуулах, нэг бичсэн өгүүлбэрээ янз бүрээр хувиргаж бичдэг гэх мэт олон арга хэрэглэдэг гэнэ. Нэг том зүйл бол шалгалтан дээр хуулах, янз бүрийн арга мэх хэрэглэхийг хориглодог. Хэрвээ баригдвал бүтэн хоёр жил шалгалт өгөх эрхийг хасдаг. Тийм болохоор хуулна, заль энэ тэр хийнэ гэсэн асуудал бараг байхгүй.

Хичээлийг 100%-иар дүгнэнэ. Энэхүү 100% нь дараах задаргаагаар задардаг.
• Лабораторитой хичээл: Багшийн 10% + Практикын 30% + Онолын 60% = 100%
• Лабораторигүй хичээл: Багшийн 10% + Онолын 90% = 100%

Практикын болон Онолын шалгалтыг Их сургуулиас нь хичээлийн төгсгөлд авдаг бол багшийн оноо нь ирц, идэвх гэх мэт багш бүрийн хувийн үнэлгээгээр тавигддаг. Хамаг гол оноо нь Их сургуулийн шалгалт байдаг.

Их сургууль нь коллежуудаас бүрддэг бөгөөд Их сургуулиас нь гаргасан хичээлийн төлөвлөгөөгөөр бүх коллеж хичээлээ ордог. Тэгээд хичээлийн төгсгөлд нь Их сургуулиас нь шалгалт авч оюутныг дүгнэдэг. Их сургуулийн шалгалтанд орохын тулд тухай хичээлд суусан ирц нь 75%-аас дээш байх ёстой байдаг. Хэрэв ирц нь хүрэхгүй бол дараа жил хүртэл хүлээх болно.  Бриндаван коллеж нь Бангалорын Их Сургуулийн бүрэлдэхүүнд ордог учраас Бангалорын Их Сургуулийн шалгалтыг хичээлийн төгсгөлд өгдөг. Сургуулиа төгсөөд Бангалорын Их сургуулийн дипломыг авах болно.

Коллеж бүр сургалт, сургалтын орчин, боловсон хүчин, үйл ажиллагаа, төлбөр гэх мэт хүчин зүйлсээрээ ялгаатай байдаг. Манайхан авах диплом нь адилхан гээд хямдхан коллежийг сонгох тал харагддаг. Тэгээд тэр коллежийнх нь сургалт нь тааруу, тэгээд шалгалтандаа хангалттай сайн оноо авч чадах байх тохиолдол бий.{mosimage}

Энд манай монголын сургалтын орчноос зарим талаар дутагдалтай зүйл харагдах мөртлөө төгссөн оюутны үнэлэмжийн ялгаа их байдаг. Миний бодлоор энд шалгалтыг хатуу сайн авдагт л оршдог гэж бодож байна. Энд шалгалтандаа 70%-аас дээш хийсэн бол тэргүүний оюутан болдог. Дүн өргөх гэсэн ойлголт байхгүй. Манайд болохоороо нийт өгсөн оюутны дунджаар дүнг нь өсгөж тавьдаг ш дээ. Тэгээд бүгдээрээ юм хийхгүй шалгалтаа бүгдээрээ сайн өгөхгүй ч дундаж оноогоор нь өсгөхөөр гаагүй болчих жишээтэй. Монголд шалгалтын тогтолцоогоо сайжруулах нь сургалтын чанарыг өсгөх гол хүчин зүйл болно гэж бодож байна. Тэрнээс бусад зүйлсээр бид энэтхэгээс дордохгүй мэт.

Анх энэтхэгийг мэдээллийн технологи хот Бангалор гээд ирсэн багш нар нь шохой, самбартайгаа, компьютерүүд нь WINDOWS 98 үйлдлийн системтэй байхад гайхаж байсан шүү. Гэтэл манай КтМС-д бүх хичээл нь электрон болчихсон, багш нар нь зөөврийн компьютераа бариад л проектророор хичээлээ орж, оюутнуудынхаа бие даалтыг цахим шуудангийнгаараа хурааж, шалгалтаа онлайнаар авч байгаатай харьцуулахад Энэтхэг манайхаас хоцорч байгаа мэт. Гэвч энэтхэгт мэдээллийн технологиор төгсөгчид илүү өндөр үнэлэмжтэй байна шүү дээ.  Дээр нь манай оюутнуудын залхуутай ч холбоотой буй за. Оюутны өөрийнх нь зүтгэл, чармайлт л эцсийн үр дүн болно шүү дээ. Бас сургууль нь ч гэсэн тэр чармайлтыг бий болгох хүчин зүйлсийг бүрдүүлэх ёстой буй за.
http://csms-tsetsee.blogspot.com/